Lấy cục máu đông ra: 6 giờ đầu, một số ca có thể tới 24 giờ
Các mốc này dành cho đột quỵ do tắc mạch máu (nhồi máu não). Bác sĩ quyết định cách điều trị. Việc của bạn luôn là đi ngay.
Khi có người bảo “để xem sao”
“Cho uống An Cung đã”
Không cho uống gì.
Không cho ăn, uống hoặc ngậm bất cứ loại thuốc nào, kể cả nước lọc hay thuốc hạ huyết áp. Bệnh viện 108 ghi nhận không ít ca uống An Cung ở nhà, và phần lớn đã lỡ thời gian vàng.
Lưu ý từ danh sách gốc: Các bệnh viện trong danh sách mang tính chất tham khảo. Bệnh nhân và người nhà cần liên hệ với bệnh viện thông qua số hotline trước khi đến.
Đang tải danh sách bệnh viện…
Đọc lúc bình tĩnh
4,5 giờ
6 giờ
195 bệnh viện
Thuốc tan cục máu đông có sẵn ở bệnh viện, nhưng 4,5 giờ bắt đầu chạy từ trong bếp nhà bạn.
Ghi giờ, gọi 115, đi ngay.
07:12
Đôi đũa rơi
11:42
07:124,5 giờ
328 người bệnh ở một bệnh viện
181 người đến sau 4,5 giờ
Hãy tưởng tượng
07:12. Bà vừa cầm đũa thì đũa rơi xuống bàn.
Miệng bà méo đi một bên. Bà bảo “không sao đâu”. Cả nhà nhìn nhau, không ai nhìn đồng hồ.
Chiếc đồng hồ đã chạy
Từ 07:12, 4,5 giờ bắt đầu tính, dù chưa ai ở bệnh viện.
“Cơ hội để dùng thuốc tiêu sợi huyết chỉ có 4,5 giờ từ khi khởi phát.” Tiêu sợi huyết là thuốc làm tan cục máu đông. Với bà, mốc đó là 11:42.
Ở một bệnh viện tại Thanh Hóa, 181 trong 328 người bệnh đến sau 4,5 giờ.
Đó là số liệu của một bệnh viện, không phải cả nước. Chỉ 8 người đến bằng xe cấp cứu, 183 người đi taxi, 90 người đi ô tô riêng, 34 người đi xe máy, 13 người cách khác.
“Mỗi giây chậm trễ, khoảng 32.000 tế bào não bị tổn thương không thể phục hồi.”
Một nghiên cứu ước tính khoảng 1,9 triệu tế bào thần kinh mỗi phút trong một ca nhồi máu não điển hình do tắc mạch máu lớn. Đó là số ước tính, không phải số của một người cụ thể.
Không phải bệnh viện nào cũng làm được cả hai việc này.
Tan cục máu đông: 4,5 giờ. Lấy cục máu đông ra: 6 giờ, có ca tới 24 giờ.
Tiêu sợi huyết
Thuốc làm tan cục máu đông
“Cơ hội để dùng thuốc tiêu sợi huyết chỉ có 4,5 giờ từ khi khởi phát.”
4,5 giờ đầu
Can thiệp
Bác sĩ đưa dụng cụ vào lòng mạch, lấy cục máu đông ra
“Cơ hội để can thiệp lấy huyết khối chỉ có 06 giờ đầu, ngoài ra một số trường hợp đặc biệt có thể tới 24 giờ.”
6 giờ đầu, có ca tới 24 giờ
Các mốc này dành cho nhồi máu não, và bác sĩ là người quyết định. Danh sách của Hội Đột Quỵ Việt Nam có 195 bệnh viện ở 32 trong 34 tỉnh thành (Cao Bằng và Lai Châu chưa có bệnh viện nào). Cả 195 nơi đều có thuốc tan cục máu đông, 75 nơi có thể lấy cục máu đông ra.
Đi xa hơn một chút có đáng không
Một chuyến đi xa hơn một chút tới nơi đủ điều trị là hợp lý, nhưng nơi gần nhất không phải lựa chọn sai. Với ca nghi tắc mạch lớn, một mô hình gợi ý chuyển thẳng tới nơi đủ điều trị nếu thuốc chỉ chậm thêm dưới 30 phút ở thành phố, 50 phút ở nông thôn. Một thử nghiệm ở Catalonia không thấy khác biệt có ý nghĩa về mức tàn tật sau 90 ngày giữa hai cách đi.
Đột quỵ là nguyên nhân tử vong hàng đầu ở Việt Nam năm 2021, với 166.954 ca tử vong (khoảng ước tính 139.508 đến 193.351). Nguồn: phân tích GBD 2021
Phần lớn ca đột quỵ có thể phòng ngừa nếu kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ, đặc biệt là huyết áp.
Đo và điều trị đúng
Huyết ápDưới 130/80 mmHgMục tiêu được nhấn mạnh với nhiều người trưởng thành và người từng bị đột quỵ, tùy sức khỏe. Đo định kỳ và ghi lại.
Thuốc đang dùngKhông tự bỏTự ý bỏ thuốc hoặc đổi liều có thể khiến huyết áp tăng trở lại. Thuốc chống đông cũng không được tự ý bỏ.
Đường và mỡ máuPhát hiện sớmChủ động sàng lọc đái tháo đường, giữ đường huyết ổn định. Theo dõi cholesterol, nhất là LDL-C.
Rung nhĩNguy cơ gấp 5 lầnTăng nguy cơ đột quỵ do huyết khối. Bệnh có thể không có triệu chứng và phổ biến từ 65 tuổi.
Bỏ và bớt
Thuốc láNguy cơ gấp 2 đến 4 lầnGấp 2 lần với đột quỵ do thiếu máu cục bộ, gấp 4 lần với đột quỵ xuất huyết. Tránh cả thuốc lá điện tử và khói thuốc thụ động.
MuốiDưới 5 g mỗi ngàyĂn thêm rau xanh, trái cây, cá và các loại hạt.
Rượu biaHạn chếRượu bia làm tăng nguy cơ đột quỵ.
Giữ đều
Vận động150 phút mỗi tuầnCường độ trung bình, hoặc 75 phút cường độ mạnh.
Giấc ngủ7-9 tiếng mỗi đêmPhát hiện và điều trị rối loạn giấc ngủ khi cần.
Cân nặngGiữ mức hợp lýPhòng tránh thừa cân, béo phì.
Hãy khám sức khỏe định kỳ. Người đang có bệnh nên hỏi bác sĩ mức phù hợp với mình.